۱
بدان که از جملهٔ نامهای حسن یکی «جمال» است و یکی «کمال» و هرچه موجودند، از روحانی و جسمانی، طالب کمالاند. و هیچ کس نبینی که او را به جمال میلی…
مفهوم
عشق، عالیترین مرتبه و راه رسیدن به حسن و کمال
معنی و آرایهها
آگاه باش که جمال و کمال از نامهای حسناند و همهٔ موجودات در پی کمال و زیباییاند. رسیدن به حسن جز به واسطهٔ عشق ممکن نیست؛ عشق هر کسی را نمیپذیرد. عشق مرتبهٔ نهایی و خاصترِ محبت است و محبت نیز از معرفت خاصتر است. معرفت و محبت دو پایهٔ لازم برای رسیدن به عالم عشقاند.
- جمال / کمال: جناس ناهمسان و سجع.
- روحانی / جسمانی: تضاد.
- حسن و جمال: مراعاتنظیر.
- حسن و عشق: مراعاتنظیر.
- عشق در سراسر عبارت تشخیص یافته است.
- راه ندادن: کنایه از نپذیرفتن؛ مأوا نکردن: کنایه از اقامت نکردن؛ روی ننمودن: کنایه از جلوه نکردن.
- دیده: مجاز از انسان.
- عشق و محبت: مراعاتنظیر و واژهآرایی.
- باشد / نباشد: تضاد.
- معرفت، محبّت و عشق: مراعاتنظیر و ترتیب عرفانی.
- عالم عشق: اضافهٔ تشبیهی.
- معرفت و محبت به دو پایهٔ نردبان تشبیه شدهاند.
- محبّت و معرفت: مراعاتنظیر و واژهآرایی.
- باشد / نباشد در بیان نسبت محبّت و معرفت: تضاد.