محمدابراهیم باستانی پاریزی
شرح سفر
پاریز کلاس ششم ابتدایی نداشت. ناچار میبایست ده فرسنگ راه را پیموده به سیرجان برویم. عصر از پاریز با «الاغ تور» راه میافتادیم؛ سه فرسنگ کوهستانی آب…
سختی راه و دشواری تحصیل در روزگار کودکی نویسنده.
پاریز مدرسهٔ ششم ابتدایی نداشت؛ بنابراین نویسنده برای ادامهٔ تحصیل ناچار بود مسیر ده فرسنگی پاریز تا سیرجان را طی کند و نخستین سفرش به سیرجان در شهریور ۱۳۱۶ چنین انجام شد.
از کلاس سوم دبیرستان ناچار میبایست به کرمان برویم؛ بنابراین بعد از دو سه سال ترک تحصیل که دوباره وسیله فراهم شد، سیوپنج فرسنگ راه بین سیرجان و…
تلاش برای آموختن و ارزشمندی دانش و ضرورت سفر برای آن.
نویسنده برای ادامهٔ تحصیل به کرمان و سپس تهران رفت. هنگام رفتن به تهران، برای حمل امن سیصد تومان پول، از تجارتخانهٔ امین حواله گرفت؛ حوالهای که بسیار ساده و بدون تشریفات رسمی نوشته شد.
نخستین روزی که از پاریز خارج شدم (۱۳۱۶) سیرجان را آخر دنیا حساب میکردم و امسال (۱۳۴۹) که به اروپا رفتم، گمانم این است که عالمی را دیدهام اما چه…
آرزوها پایانی ندارند و انسان در هر مرحله افق تازهای پیش روی خود میبیند؛ همچنین پناه بردن از مشکلی به مشکلی بدتر نکوهیده است.
نویسنده در نخستین خروج از پاریز، سیرجان را آخر دنیا میدانست؛ اما سالها بعد با سفر به اروپا فهمید جهان پایان ندارد. هنگام عبور از مدیترانه نیز مناظر طبیعی و تاریخی آتن و سرنوشت دموکراسی را با نگاهی طنزآمیز و انتقادی توصیف میکند.
رم، پایتخت ایتالیا، شهری است قدیمی، دیوارهای قطور و باروهای دودخوردهٔ آن به زبان حال بازگو میکند که روزگاری از فراز همین برجها، فرمان به سواحل…
ناپایداری قدرتها و حکومتها و زوال و نابودی آنها.
دیوارها و قلعههای قدیمی رم از عظمت و فرمانروایی گستردهٔ امپراتوری روم حکایت میکنند؛ اما قدرت و حکومت همیشگی نیست و امپراتوری بزرگ روم نیز سرانجام از میان رفت.
کاووس کیانی که کیاش نام نهادند
کی بود؟ کجا بود؟ کیاش نام نهادند؟
ناپایداری دنیا و گذرا بودن قدرت و شوکت.
کاووس کیانی که لقب پادشاه را بر او گذاشتند، چه کسی بود؟ کجا میزیست و چه زمانی نام پادشاه را بر او نهادند؟
خاکی است که رنگین شده از خون ضعیفان
این ملک که بغداد و ریاش نام نهادند
رونق حکومتها و قلمروهایشان گاه با رنج و کشته شدن مردم آن سرزمین حاصل شده است.
سرزمینهایی که نامشان بغداد و ری است، رونق و اعتبار خود را از کشته شدن انسانهای ناتوان بسیاری به دست آوردهاند.
صد تیغ جفا بر سر و تن دید یکی چوب
تا شد تهی از خویش و نیاش نام نهادند
پیروزی و کمال بدون تحمل رنج به دست نمیآید.
یک چوب رنجهای بسیاری از تیغ تحمل میکند تا از درون خالی شود و به نی تبدیل گردد و آمادهٔ نواختن شود.
دلگرمی و دمسردی ما بود که گاهی
مرداد مَه و گاه دیاش نام نهادند
احوال جهان با نوع نگرش ما شکل میگیرد.
آنچه تابستان نامیده میشود، دلگرمی و امیدواری ما انسانهاست و آنچه زمستان نامیدهاند، چیزی جز یأس و افسردگی ما نیست.
آیین طریق از نفس پیر مغان یافت
آن خضر که فرخندهپیاش نام نهادند
اهمیت راهنما و لزوم وجود پیر در مسیر سیر و سلوک و اطاعت از او.
حضرت خضر که به خوشقدمی معروف بود و هر جا پا میگذاشت سرسبزی و خرمی میآورد، در حقیقت راه شناخت و طریقت را از وجود پیر و انسان کامل به دست آورده بود.
با راهآهن به بروکسل، پایتخت بلژیک میرفتیم. در بین راه در کشور فرانسه یک ایستگاه وجود داشت که دستهگلی تازه در کنار بنایی یادبود نهاده بودند و بر…
ضرورت ایستادگی در برابر ظالمان و متجاوزان، پاسداشت راه جوانمردان و عبرتآموزی از تاریخ.
نویسنده در مسیر بروکسل با یادبود کشتهشدگان جنگ و سپس میدان واترلو روبهرو میشود و از فراموشکاری مردم در برابر حافظهٔ تاریخ و نیز ضرورت عبرت گرفتن از گذشته سخن میگوید.
علاوه بر آن، یک «پانوراما» در اینجا ساخته شده که از شاهکارهای هنری است. یک چادر بزرگ که قطر آن از پنجاه متر بیشتر است، در وسط زدهاند. بر دیوارهٔ آن…
تأکید بر تأثیر ادبیات، فرهنگ و هنر بر گسترش اندیشهٔ انسان و برتری قلم و اندیشه بر قدرت حاکمان و نیروهای نظامی.
نویسنده در واترلو پانورامایی از جنگ را میبیند که براساس توصیف ویکتور هوگو ساخته شده است. سپس نامهٔ آموزگار قدیمیاش از پاریز را به یاد میآورد و درمییابد قدرت قلم و فرهنگ میتواند بسیار فراتر از قدرت سپاه و فرمانروایان نفوذ کند.
مرورِ این درس تمام شد؟
تیکِ مرور فقط در همین مرورگر میماند و پیشرفتت را در صفحهٔ شب امتحان نشان میدهد.
شرحِ کامل و قلمروها در درسنامهٔ همین درس.